आहारातील मिठाचे महत्व, तोटे आणि प्रमाण… डॉ. योगिता पवार
आपण खाण्यातील स्वाद ,चव वाढवण्यासाठी तसेच आरोग्यासाठी जेवणात मिठाचा वापर करत असतो. पण आपल्या मानवी शरीराची रचना अशी केलेली आहे की, आपल्याला जसे जेवणात कमी मीठ असले तर ती भाजी आळणी आणि बेचव लागत असते, तसेच ते मीठ भाजीत प्रमाणापेक्षा जास्त टाकले गेले तर ते देखील आपल्या शरीराला आरोग्याला हानिकारक ठरत असते. आजच्या लेखात आपण आपल्या उत्तम आरोग्यासाठी आहारात, चवीसाठी मीठ का गरजेचे आहे आणि मिठाचे किती प्रमाण गरजेचे आहे हे जाणून घेणार आहोत सोबतच आपण किती मिठाचे प्रमाण आपल्या शरीराला घातक ठरू शकते आणि यावर आळा घालून आरोग्याचे संतुलन राखण्यासाठी आपण काय करायला हवे हे देखील सविस्तरपणे जाणून घेणार आहोत.. का गरजेचे आहे मीठ… आपल्या उत्तम आरोग्यासाठी आणि जेवणात स्वाद ,चव येण्यासाठी मीठ खूप महत्त्वाची भूमिका बजावताना दिसते.मिठामुळे आपल्या शरीरात असलेले पाण्याचे प्रमाण नियंत्रणात राहते.मिठाचे सेवन केल्याने आपली पचन संस्था आणि किडनीचे कार्य देखील चांगल्या पद्धतीने चालते.आपल्या शरीरातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रणात ठेवण्याचे काम देखील मीठ करत असते.मिठाचे नियमित सेवन केल्याने आपल्या मांसपेशी देखील व्यवस्थित कार्य करतात.योग्य मिठाचे सेवनाने आपली स्मरणशक्ती वाढते. शरीरात मिठाचे कमी प्रमाण असल्यास होणारे दुष्परिणाम ..आपल्या शरीरात कोलेस्ट्रॉलचे प्रमाण अधिक वाढत जाते.शरीराला नेहमी थकवा जाणवतो. अधून मधून चक्कर येते. जास्त जेवण न जाणे. भूक न लागणे. तसेच आपला रक्तदाब हा कमी होतो.विस्मरण होते. मिठाचे इतर महत्त्व.. मिठामध्ये एकूण 40% सोडियम आणि 60% क्लोरीनचा समावेश असतो. शरीरात मिठाचे योग्य प्रमाण असल्याने आपल्याला गलगंड नावाच्या रोगाला सामोरे जावे लागत नाही.वयानुसार सेवन करावयाचे मिठाचे प्रमाण ..जागतिक आरोग्य संघटनेने (डब्ल्यू. एच.ओ ) असे म्हणणे आहे की, प्रत्येकाने आपल्या वयोगटानुसार मिठाचे सेवन गरजेचे असून हे प्रमाण पुढील प्रमाणे असावे …12 महिन्याच्या बाळाच्या शरीरात जास्तीत जास्त एक ग्राम मिठाचे प्रमाण.. 1 ते 3 वर्षाच्या मुला मुलींच्या आहारात दोन ग्रॅम ..4 ते 6 वर्ष तीन ग्रॅम मिठाचे प्रमाण. 7 ते 10वर्षे चार ग्राम मिठाचे प्रमाण. आणि ज्याचे वय 11 वर्षापेक्षा अधिक आहे त्यांनी पाच ग्राम मिठाचे सेवन करावे.. मिठाचे दुष्परिणाम… अधिक मिठाचे सेवन केलेने आपल्याला रक्तदाब म्हणजेच ब्लडप्रेशर वाढून आपल्याला हृदयविकाराचा झटका येण्याची शक्यता असते. ज्यादा मिठाच्या सेवनाने शरीरातील लोहखनिजाचे प्रमाण कमी होते. त्यामुळे आपल्याला ऍसिडिटी ची समस्या उद्भवते. शरीरात मिठाचे प्रमाण अधिक वाढल्याने भूक लागलेली नसताना देखील भुकेची जाणीव वाढून कॅलरीचे प्रमाण वाढल्याने लठ्ठपणा ही समस्या उद्भवू शकते. शरीरात मीठ अधिक घेतल्यास त्वचा रोगाचा धोका वाढू शकतो.त्वचेला खाज येणे ,जळजळणे, त्वचेवर लाल चट्टे येणे, केस गळणे या गोष्टी घडतात. अति मिठामुळे कॅल्शियमचे प्रमाण कमी होते ऑस्टिओपोरेसिस (हाडे झिजणे )यासारखे आजारपणाची शक्यता असते. शरीरातील मिठाचे प्रमाण संतुलित करण्यासाठी उपाय योजना.. मिठाचे अधिक प्रमाण असलेले अन्नपदार्थाचे सेवन करणे टाळावे,जसे की लोणचे, पापड ,वेफर्स ,सॉस इ. दह्यामध्ये मीठ टाकून खाणे टाळावे. तळलेले ,खारवलेले पदार्थाचे सेवन कमी करावे. आहारात फळ आणि भाज्यांचा जास्त समावेश करावा .मिठाचे आपल्या शरीरात किती प्रमाण आहे हे पाहण्यासाठी साठी सिरम इलेक्ट्रोल ही रक्ताची तपासणी करणे गरजेचे असते यामध्ये आपल्याला शरीरामध्ये सोडियम म्हणजेच मीठ किती प्रमाणात आहे हे समजते….
डॉ. योगिता कुलदीप पवार… होमिओपॅथी व आहार तज्ञआयुष्या होमिओपॅथिक क्लिनिकउमलवाड जयसिंगपूर ता.शिरोळ जि.कोल्हापूर..
