नागरिकांना त्रास देण्यासाठी खाकी वर्दी नाही -उच्च न्यायालय.अकलूज पोलीस ठाणेत रोहन काळे यांचेवर दाखल झालेला हेरगिरीचा गुन्हा रद्द.25हजाराचा दंड.
अकलुज – (प्रतिनिधी )कायद्याचा मान सर्वांनी राखलाच पाहिजे.कायद्याचा गैरवापर कोणीही करू शकत नाही.कोणत्याही कायद्याचा वापर सर्वसामान्य नागरिकांना जाणूनबुजून त्रास देण्यासाठी वापरता येणार नाही.त्याचप्रमाणे हेरगिरीसाठी शिक्षेची तरतूद असणारे कलम विनाकारण उच्च शिक्षित व्यक्तीला लागू केल्यास एखाद्याच्या प्रतिष्ठा आणि त्याच्या नोकरीवर परिणाम होऊ शकतो.असे गंभीर ताशेरे उच्च न्यायालयाने पोलीस यंत्रणेवर ओढले आहेत.यासंदर्भात अधीक माहिती अशी की,पोलिस ठाण्याच्या परिसरामध्ये फोटो काढल्यानंतर पोलिसांनी हेरगिरीचा गुन्हा दाखल केला. पोलिसांनी दाखल केलेल्या या गुन्ह्यावर तरुणाने उच्च न्यायालयात धाव घेतली. न्यायालयाने पोलिसांनी दाखल केलेला गुन्हा रद्द केला. शिवाय यातील तरुणाला २५ हजार रुपये देण्याचे तसेच गुन्हा नोंदविणाऱ्या पोलिस अधिकाऱ्याच्या पगारातून हे पैसे वसूल करण्याचे आदेश दिले.विझोरी (ता. माळशिरस, जि. सोलापूर) येथील रोहन तुकाराम काळे यांना २७ जुलै २०२१ रोजी शेतीच्या वादात अकलूज पोलीस ठाणे येथे चौकशीसाठी बोलावले होते. रोहन काळे यांची ज्या व्यक्तीबाबत तक्रार होती, त्या व्यक्तीसोबत पोलिस ठाण्यातील पोलिस हे चर्चा करत थांबले होते. यावेळी बाहेर चर्चा करत असलेल्या पोलिस आणि इतरांचे फोटो काढल्याचा प्रकार लक्षात आलेले पोलिस शिपाई सोमनाथ कोळी यांनी काळे यांचा मोबाइल फोन तपासला. यावेळी काळे यांच्या मोबाइलमध्ये पोलिस ठाण्याच्या बाहेर थांबलेल्या लोकांचे छायाचित्र आढळले होते. यानंतर पोलिसांनी रोहन काळे यांच्याविरुद्ध गुप्त कायदा १९२३ अंतर्गत गुन्हा दाखल केला होता.याप्रकरणी काळे यांनी उच्च न्यायालयामध्ये धाव घेतली. मुंबई उच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्ती रेवती मोहिते- डेरे व न्यायमूर्ती पृथ्वीराज चव्हाण यांच्या खंडपीठासमोर सुनावणी झाली. न्यायालयाने हेरगिरीचे आरोप वगळून खटला रद्द करत रोहन काळे यांना २५ हजार रुपये देण्यास राज्य सरकारला सांगितले.
न्यायालयाने नोंदविलेले मत :-
हेरगिरीसाठी शिक्षेची तरतूद करणारे कलम लागू केल्यास व्यक्तीवर गंभीर परिणाम होऊ शकतात. त्याचा परिणाम एखाद्याच्या प्रतिष्ठा, नोकरी, करिअरवर होऊ शकतो. एखाद्याचे जीवन व करिअर धोक्यात आणणे हे हलकेच समजले जाऊ शकत नाही. कायद्याचा गैरवापर केला जाऊ शकत नाही.आणि लोकांना त्रास देण्यासाठी किंवा छळण्याचे साधन म्हणून वापरता कामा नये, गोपनीयतेच्या दृष्टीने संबंधित ठिकाणाची जी व्याख्या आहे. त्यात पोलीस ठाणे चा समावेश नाही.ज्यांनी तक्रार केली त्या व्यक्तीचा वाद असलेल्या व्यक्ती बरोबर संबंधित पोलीस मैत्री असल्यासारखे संवाद साधतं होते.हे दाखविण्यासाठीच तक्रारदाराने ते छायाचित्र काढले होते.या छायाचित्रावरून पोलिसांनी तक्रार कशी दाखल केली.नागरिकांचे संरक्षण करणे आणि कायद्याचे पालन करणे हे पोलिसांचे आद्य कर्तव्य आहे.या प्रकरणात कायद्याचा पूर्णपणे गैरवापर झाला आहे.असे स्पष्टपणे निदर्शनास येत आहे.ऑफिशियल सिक्रेट ऍक्ट चा गैरवापर होणार नाही.यासाठी गृह विभाग योग्य ती पावले उचलील.आम्हाला अनेकवेळा अशा प्रकारची प्रकरणे आढळून आली आहेत.ज्यात पोलीस कोणतीही शहानिशा न करता हेरगिरी चे गुन्हे नोंदवित आहेत.असे मत उच्च न्यायालयाने नोंदविले.
चौकट :-
तरुणाने न्यायालयाची लढाई जिंकली.रोहन तुकाराम काळे आणि त्यांच्या भावकीत जमिनीचा वाद चालू आहे.त्यातून झालेल्या भांडणात त्यांचेवर अकलूज पोलीस ठाणेत गुन्हा दाखल करण्यात आला होता.यासाठी ते पोलीस ठाणेत गेले होते.त्यावेळी त्यांचेवर दुसरा गुन्हा दाखल करण्यात आला.त्यांचेवर झालेल्या अन्यायासाठी त्यांनी न्यायालयाचा दरवाजा ठोठावला.आणि न्यायालयाने देखील त्यांची बाजू समजून घेऊन योग्य तो निकाल दिला.त्यांनी दिलेला लढा यशस्वी ठरला.रोहन हे स्वतः उच्च शिक्षित आहेत.त्यांचा पुण्यात बांधकाम व्यवसाय आहे.त्यांनी कॉम्प्युटर इंजिनियर चे शिक्षण घेतले असून,मार्केटिंग मध्ये एम. बी. ए केले आहे.यासंदर्भात त्यांना मोबाईल वरून संपर्क साधला असता, त्यांनी सांगितले की,मी अर्ज केलेल्या प्रकरणात पोलिसांनी आम्हाला संरक्षण देणे अपेक्षित होते.जमीन मोजणीसाठी आवश्यक असणारी फि आम्ही संबंधित कार्यालयाकडे रीतसर भरली होती.कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये म्हणून पोलीस बंदोबस्त घेतला होता.मात्र पोलिसांनी संरक्षण न देता केवळ बघ्याची भूमिका घेतली.मात्र माझी कोणतीही चूक नसताना माझेवर दुसरा गुन्हा दाखल केला.दरम्यान यावेळी पोलिसांच्या कामगिरीत काही गैरप्रकार होत असल्याचा संशय आला.त्याला वाचा फोडणे गरजेचे होते.माझी कोणतीही चूक नसताना मी अन्याय का सहन करायचा?या भावनेतून मी न्यायालयात गेलो.न्यायदेवतेवर माझा पूर्ण विश्वास असून,त्यांनी मला पूर्ण न्याय दिला. याचा मला आनंद आहे.सर्वसामान्य नागरिकांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने पोलिसांच्या यंत्रनेत उचित बदल होणे गरजेचे आहे.
रोहन तुकाराम काळे.याचिकाकर्ते.
